apr 29
vervoer bouwmaterialen via water

Van weg naar water: gedragsverandering in de bouwlogistiek

Datum: 29 april 2024

Het wordt voor de logistieke wereld een stuk lastiger om met vrachtwagens op fossiele brandstof te blijven vervoeren. Veel steden voeren vanaf 2025 zero-emissiezones in en gaan vrachtverkeer met uitstoot weren. Bij bouwprojecten stellen opdrachtgevers en overheid eisen aan de hoeveelheid CO2 die mag vrijkomen bij het project, inclusief die van de logistieke stromen. Maar Nederland is een waterland. Zeker in het noordwesten van Nederland ligt een wijdvertakt waternetwerk dat we 200 jaar veel gebruikten voor ons vrachtvervoer. Waarom gaan we daar niet weer gebruik van maken?

Van de wal naar het schip

Noord West Connect, een team van logistiek adviseurs met &Morgen’s Frank Steijn als programmamanager, helpt bedrijven om vracht van de weg te verplaatsen naar de binnenvaart. Noord West Connect richt zich op verschillende sectoren zoals afval, landbouw, containers en ook de bouw. Traditioneel vervoeren bedrijven in de bouwsector bepaalde stromen al jaren over het water. Dit zijn vooral bulkstromen zoals ijzererts of zand. In andere logistieke stromen van de bouw, het vervoer van gereed product die voor de verkoop bestemd zijn, zijn bedrijven juist terughoudend om over te stappen op transport over water. Hoe kunnen we de logistiek managers van de bouwbedrijven toch motiveren om de vrachtwagens te laten staan en te kiezen voor vervoer over water? In opdracht van Noord West Connect hebben onze gedragsexperts hun tanden in dit vraagstuk gezet.  

De diepte in met de bouwsector

Om erachter te komen wat de logistiek managers drijft en waar hun zorgen liggen, hielden we diepte-interviews bij verschillende bouwbedrijven. Daarmee kregen we meer zicht op hun capaciteit, gelegenheid en motivatie (de invloedsfactoren van de &Morgen-gedragsaanpak) om te kiezen voor vervoer over water. Capaciteit gaat onder meer over kennis. Wat weet de logistiek manager bijvoorbeeld over vervoer over water en over hoe hij dat kan organiseren. Gelegenheid gaat onder meer over de praktische mogelijkheden. Zijn er belemmeringen, bijvoorbeeld bij havens en overslagpunten? Motivatie gaat over wat hen drijft en in welke mate. Dit kan bijvoorbeeld gaan over tijd, duurzaamheid of kosten.  

Samen het schip in

Uit de diepte-interviews kwam onder andere naar voren dat het bouwmanagers vaak (nu nog) ontbreekt aan voldoende gelegenheid om te kiezen voor transport over water. Bijvoorbeeld omdat de te vervoeren volumes vaak te klein zijn om kostenefficiënt per schip te laten vervoeren. Hier zien we een kans: samenwerking tussen verschillende partijen om de volumes op te schroeven. Door bouwbedrijven te stimuleren om samen te werken met andere partijen die vracht hebben voor dezelfde bouwplaats, kunnen we vervoersstromen combineren en daarmee watertransport rendabel maken.  

Conservatief innovatief

De interviews bevestigden wat onze opdrachtgever al vermoedde over motivatie: elke logistiek manager die we spraken, noemde de bouwsector conservatief. Vol trots zeiden ze: ‘Dit is de bouw en wij zijn nou eenmaal zo.’ Het conservatieve lijkt bijna de identiteit van de bouwsector. De ‘status quo bias’ speelt hierin een grote rol: mensen hebben liever dat dingen hetzelfde blijven. Je houdt vast aan keuzes die je in het verleden hebt gemaakt, want dat voelt vertrouwd en makkelijk. Dit geldt ook voor de keuze voor wegvervoer in plaats van watervervoer. Toch merkten we in de interviews dat de bouwsector op andere vlakken constant bezig is met innoveren en juist zoekt is naar manieren om de CO2-uitstoot te verminderen. &Morgen adviseert Noord West Connect daarom om in te spelen op de innoverende identiteit van de bouw en hiermee bedrijven te motiveren om te werken aan vervoer over water. Door juist die innoverende kant meer te benadrukken laten we zien dat verandering mogelijk is en dat andere logistieke stromen in de bouw uiteindelijk van de weg kunnen. De binnenvaart is ook daarvoor een reële optie.  

Wil je meer weten over gedragsverandering in de logistiek? Neem contact op met Froukje Bekius.  

Visiepaper: Slimme en schone logistiek voor de binnenstad

Er moet nog een hoop gebeuren voordat Zero-emissie zones in binnensteden een feit zijn. Weliswaar wordt er veel succes geboekt om goederenvervoer schoner te krijgen, maar hoe zit het met slimmer?

Visiepaper: Gedragsaanpak werkt bij het verduurzamen van de logistiek

Juist door de logistieke wereld vanuit een gedragsbril te bekijken kan een gemeente resultaten bereiken op het gebied van duurzaamheid, bereikbaarheid en prettig ondernemersklimaat.